آیا ممنوع کردن فروش لامپهای معمولی واقعا عاقلانه است؟ این پرسش پاسخهای موافق و همچنین مخالف را با خود دارد. من در اینجا کوشش نمود که نکته هایی را که در مورد محاسن و معایب لامپهای کم مصرف بخاطرم رسیده اند را بر شمرم.
نخست محاسن :
الف – عمر طولانی تر : لامپهای کم مصرف بطور متوسط تا 10 برابر لامپهای معمولی میتوانند که عمر کنند. این یعنی 10000 ساعت.
توجه : به بند الف مربوط به معایب لامپها که با این بند محاسن این لامپها میباشد هم نظری بیفکنید.
ب – تولید گرمای کمتر : لامپهای معمولی پس از مدتی روشن ماند داغ میشوند و این گرما را به محیط اطراف خویش نیز منتقل میکنند در صورتیکه در مورد لامپهای کم مصرف این موضوع صدق نمیکند.
به این ترتیب در روزهای گرم تابستان لامپهای کم مصرف میتوانند کمک بزرگی باشند برای خنک نگاهداشتن یا دستکم گرم نکردن محیط خانه، محیط کار و یا کتابخانه.
توجه : به بند مربوط به معایب لامپهای کم مصرف که با این بند محاسن این لامپها میباشد هم نظری بیفکنید.
پ – اقتصادی بودن مصرف : نوری که یک لامپ 60 وات معمولی تولید میکند، برابر میباشت با نوری که لامپ 11 وات کم مصرف تولید میکند( بنا به گزارشات تولید کنندگان)، اما برقی که لامپ معمولی برای تولید نور لازم دارد 5 برابر نیروی برق مورد نیاز لامپهای کم مصرف میباشد(باز هم بنا به گزارشات تولید کنندگان). در اروپای مرکزی این بمعنای صرفه جوئی حدود 65 یورو در سال توسط هر لامپ با مشخصات ذکر شده بالا میباشد.
و اما معایب :
الف - قیمت بیشتر : در اروپای مرکزی (هلند، آلمان، اتریش و بلژیک) قیمت یک لامپ معمولی با کیفیت متوسط چیزی میان 1 تا 1,3 یورو میباشد در صورتیکه لامپ کم مصرف با توان مشابه قیمتی حدود 4 یورو دارد. فراموش نکنیم که در بند الف محاسن عمر لامپ را ده برابر بیشتر از لامپ معمولی نوشته بودم.
ب – نور : لامپهای کم مصرف نخست پس از یکدقیقه و نیم تا دو دقیقه به نور کامل خود میرسند و از این نظر در مقایسه با لامپهای معمولی برای سریع رساندن نور تنبل هستند. دیگر بسرعت برق کاری انجام نمیدهند.
پ – نحوه اقتصادی بودن : البته اینرا نمیتوان کامل بحساب معایب اینگونه لامپها گذاشت. لامپهای کم مصرف ابتدا پس از دقیقه بیست و یکم روشن بودنشان هست که اقتصادی میگردند. بنابراین تعبیه اینگونه لامپها در مکانهایی که بطور طولانی نباید روشن باشند مانند زیرزمین یا دستشویی و یا درب خانه و یا راه پله ای که مورد استفاده طولانی نداشته باشد، توجیح اقتصادی برای این لامپها ندارد.
ت – نحوه خاموش و روشن کردن : میان خاموش کردن پس از روشن شدن و یا سرچپه آن روشن نمودن پس از خاموش کردن لامپهای کم مصرف بایستی حداقل 150 تا 180 ثانیه فاصله زمانی باشد تا اینگونه لامپها بتوانند به آرامی خود را با شرایط نو خود مطابقت دهند وگرنه بسیار زودتر از موعد حساب شده خراب میشوند.
ث – نور غیر طبیعی : نوری که لامپهای کم مصرف از خود مشعشع میکنند شبیه نور طبیعی نیست و همچنین چشمک زدنهای سریع و برای دید بشر نامرئی این لامپها میتواند که بر روی سیستم اعصاب بگونه منفی تاثیر گذار باشد. هیچگونه اطلاعی در این زمینه که اینگونه لامپها بیخطر هستند تا کنون از سوی وزارت بهداری هیچیک از کشورهای اروپایی اعلام نگردیده.
با در نظر گرفتن این مطلب استفاده اینگونه لامپها در محلهایی مانند کتابخانه ها، کیوسکها و مکانهایی که انسانها و یا جانداران دیگری مانند مرغداریها و امثالهم نیز پرسش برانگیز است. فاصله ای برابر با حداقل یک متر ونیم میان اینگونه لامپها و انسانها پیشنهاد شده است.
ج – محیط زیست : هدف اصلی ساختن لامپهای کم مصرف کنار اقتصادی بودن، کمک به حفظ محیط زیست نیز بود.
حال ببینیم که ایندو هدف واقعا بدست آمده اند؟
انرژی مورد نیاز برای تولید لامپهای کم مصرف بمراتب بیشتر از لامپهای معمولی است.
بطور متوسط هر لامپ کم مصرف مقدار 5 گرم جیوه را که از فلزات سنگین و در عین حال سیال محسوب میشود را در خود حمل میکند. این مقدار جیوه پس از پایان عمر لامپهای کم مصرف حتی در کشورهایی مانند هلند و آلمان که در آنها حفاظت از محیط زیست از اهمیت ویژه ای برخوردار است بمیزان 90 درصد در زباله معمولی جمع میگردد و نه تنها بصورت درخوری بازیافت نمیشود بلکه بازیافت بقیه زباله را (البته اگر بازیافتی صورت گیرد) با مشکلات عدیده و جدی مواجه مینماید. اگر هم بازیافت صورت نگیرد که احتمال جذب جیوه در خاک و وارد سیستم های آب آشامیدنی شدن آن ممکن است.
چ – کیفیت : هر لامپ کم مصرفی نباید حتما تمامی شرایط را دارا باشد. به این معنا که فرآورده های فراوانی در بازار زیر نام لامپ کم مصرف عرضه میشوند که با لامپهای معمولی تفاوت دارند اما از نظر کیفیتی پاسخگو نیستند و از نظر اقتصادی نیز شرایط را رعایت نمیکنند. بعبارت ساده تر میتوان آنها درجه دو و سه و یا حتی بیشتر نامید.
حال با در نظر گرفتن نکات بالا این پرسش بطور جدی مطرح است که آیا لامپهای کم مصرف به اینگونه که فعلا در بازارهای جهان عرضه میشوند واقعا راه چاره بشریت هستند و از آلودگی محیط زیست میکاهند؟
آیا در کنار این گونه لامپها آگاهی دادن عمومی و غیره نیز لازم است یا اینکه معتقدیم که همه کس همه چیز را به اندازه کافی میدانند. مرکز ثقل احتمالی برنامه ها و نشریات آگاه کننده چه گروه سنی بخصوصی و یا چه طبقه مشخصی از اجتماع میباشد؟
در عکس زیر جدولی را که دست کم اتحادیه اروپا برای خویش تهیه کرده است ملاحظه مینمائید که طی آن در چه زمانهایی لامپهای کم مصرف بایستی جانشین لامپهای معمولی گردند.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر